Chuỗi Công Cụ Operational Excellence | #39: Cyber & AI Vươn Lên Thành Rủi Ro Số 1 Của Doanh Nghiệp Toàn Cầu Năm 2026.

Chào mừng bạn đến với bài viết cuối tuần đặc biệt dành riêng cho phiên bản dành cho người đăng ký trả phí Loyal Fan.

Đây là bài viết số 39 trong Chuỗi bài viết về Bộ Công Cụ Operational Excellence.

Nội dung

Phần 1 – Thông tin chính thức

Phần 2 – Bối cảnh thị trường và ý nghĩa

Phần 3 – Phân tích qua lăng kính Operational Excellence

Phần 4 – Bài học cho Doanh nghiệp

Phần 5 – Kết luận

PHẦN 1: THÔNG TIN CHÍNH THỨC

Trong đầu năm 2026, Allianz công bố Allianz Risk Barometer 2026, báo cáo thường niên tổng hợp ý kiến của các chuyên gia quản trị rủi ro, bảo hiểm và lãnh đạo doanh nghiệp trên toàn cầu. Báo cáo này được xem là một trong những tài liệu tham chiếu quan trọng nhất về rủi ro doanh nghiệp, bởi nó phản ánh trực tiếp nhận thức và ưu tiên của những người đang chịu trách nhiệm quản trị rủi ro thực tế trong tổ chức, thay vì chỉ dựa trên phân tích học thuật hay dự báo lý thuyết.

Theo Allianz Risk Barometer 2026, cybersecurity và rủi ro liên quan đến AI đã lần đầu tiên được xếp ở vị trí cao nhất trong danh sách các rủi ro toàn cầu, vượt qua các nhóm rủi ro truyền thống như biến động kinh tế vĩ mô, gián đoạn chuỗi cung ứng, thiếu hụt lao động, hay bất ổn địa chính trị. Kết quả này phản ánh một sự dịch chuyển rõ rệt trong cách các doanh nghiệp nhìn nhận mối đe dọa lớn nhất đối với khả năng vận hành và tồn tại dài hạn của mình.

Allianz nhấn mạnh rằng trong năm 2026, rủi ro công nghệ không còn là rủi ro hỗ trợ, mà đã trở thành rủi ro cốt lõi của mô hình kinh doanh. Các mối đe dọa như tấn công mạng quy mô lớn, rò rỉ dữ liệu, gián đoạn hệ thống CNTT, cùng với những rủi ro mới phát sinh từ việc triển khai AI và generative AI đang tác động trực tiếp đến doanh thu, uy tín thương hiệu, tuân thủ pháp lý và khả năng vận hành liên tục của doanh nghiệp.

Một điểm quan trọng được Allianz chỉ ra là bản chất của rủi ro cyber trong năm 2026 đã thay đổi. Nếu trước đây, rủi ro an ninh mạng thường được xem là vấn đề kỹ thuật hoặc IT, thì hiện nay nó đã trở thành rủi ro chiến lược, liên quan trực tiếp đến quản trị dữ liệu, ra quyết định, trách nhiệm pháp lý và niềm tin của khách hàng. Allianz ghi nhận rằng nhiều doanh nghiệp không chỉ lo ngại về khả năng bị tấn công, mà còn lo ngại về hậu quả lan tỏa khi sự cố xảy ra, bao gồm gián đoạn hoạt động kéo dài, thiệt hại tài chính lớn và mất niềm tin thị trường.

Bên cạnh cybersecurity, AI – đặc biệt là AI tạo sinh (generative AI) – được Allianz xếp chung trong nhóm rủi ro hàng đầu, không phải vì AI “nguy hiểm” về mặt công nghệ, mà vì cách AI đang được triển khai nhanh hơn khả năng kiểm soát của hệ thống quản trị hiện tại. Báo cáo chỉ ra rằng nhiều doanh nghiệp đã đưa AI vào các hoạt động cốt lõi như chăm sóc khách hàng, phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định và tự động hóa quy trình, nhưng chưa kịp xây dựng khung quản trị rủi ro, kiểm soát trách nhiệm và cơ chế giám sát phù hợp.

Allianz cảnh báo rằng rủi ro AI không chỉ nằm ở sai sót kỹ thuật, mà còn ở các vấn đề như quyết định thiếu minh bạch, sai lệch dữ liệu, vi phạm quyền riêng tư, trách nhiệm pháp lý khi AI gây thiệt hại, và mất kiểm soát trong các hệ thống tự động hóa phức tạp. Đây là lý do khiến AI được các chuyên gia rủi ro đánh giá là một trong những yếu tố làm gia tăng mức độ bất định trong vận hành doanh nghiệp năm 2026.

So với các năm trước, Allianz Risk Barometer 2026 cho thấy sự suy giảm tương đối của các rủi ro kinh tế truyền thống trong bảng xếp hạng ưu tiên. Các yếu tố như lạm phát, suy thoái hay biến động lãi suất vẫn được theo dõi sát sao, nhưng không còn được xem là mối đe dọa lớn nhất. Allianz lý giải rằng phần lớn doanh nghiệp đã thích nghi tốt hơn với môi trường kinh tế biến động, trong khi rủi ro công nghệ lại mang tính khó dự đoán, lan nhanh và có khả năng gây tê liệt toàn bộ hệ thống trong thời gian ngắn.

Báo cáo cũng ghi nhận rằng rủi ro cyber và AI có tính xuyên ngành rất cao. Không chỉ các công ty công nghệ hay tài chính chịu ảnh hưởng, mà các ngành như sản xuất, logistics, năng lượng, bán lẻ và y tế đều xếp cyber risk vào nhóm ưu tiên hàng đầu. Điều này phản ánh thực tế rằng mọi doanh nghiệp hiện nay đều là doanh nghiệp công nghệ ở một mức độ nào đó, và sự phụ thuộc vào hệ thống số khiến rủi ro công nghệ trở thành rủi ro vận hành chung của toàn bộ nền kinh tế.

Allianz cũng lưu ý rằng mức độ kết nối giữa các rủi ro đang gia tăng. Một sự cố an ninh mạng có thể nhanh chóng kéo theo gián đoạn chuỗi cung ứng, mất dữ liệu khách hàng, vi phạm quy định pháp lý, và khủng hoảng truyền thông. Chính tính chất liên thông này khiến cyber và AI được đánh giá là rủi ro “khuếch đại”, có khả năng làm trầm trọng thêm nhiều rủi ro khác cùng lúc.

Từ góc nhìn của Allianz, việc cyber và AI đứng đầu bảng xếp hạng năm 2026 không phải là một hiện tượng bất ngờ, mà là kết quả logic của quá trình số hóa và tự động hóa kéo dài nhiều năm. Tuy nhiên, báo cáo cũng nhấn mạnh rằng nhiều tổ chức vẫn đang đầu tư vào công nghệ nhanh hơn đầu tư vào quản trị rủi ro, tạo ra một khoảng cách nguy hiểm giữa năng lực công nghệ và năng lực kiểm soát.

Allianz Risk Barometer 2026 vì vậy không chỉ là một bản danh sách rủi ro, mà là một tín hiệu cảnh báo rõ ràng: trong giai đoạn tới, khả năng quản trị cyber và AI sẽ trở thành yếu tố phân biệt giữa doanh nghiệp có thể vận hành bền vững và doanh nghiệp dễ tổn thương trước các cú sốc hệ thống.